Dil Kökü Neresi Oluyor? Ağzımızın Derinliklerindeki Küçük Kahramanın Büyük Hikâyesi
Bazı sorular vardır, insanın aklına tam da en alakasız anda gelir. Mesela gece yatağa uzanmışsınızdır, telefon elinizde amaçsızca kaydırma yapıyorsunuzdur. Bir anda beyniniz küçük bir toplantı başlatır:
“Acaba dil kökü nerede oluyor?”
Beyin de sanki çok önemli bir keşif yapmış gibi bu soruyu ortaya atar. Uyku mu? Yok. Tatil planı mı? Yok. Yarınki iş mi? Hiç ilgilenmiyor. Tek derdi dilin kökü.
Ben İzmir’de yaşayan biri olarak bu tarz düşüncelere oldukça alışığım. Bizim burada insan bir yandan sahilde çay içerken diğer yandan hayatın en büyük sorularını çözmeye çalışabilir. Yan masada arkadaşlar “akşam ne yesek?” diye konuşurken ben içimden “dilin kökü gerçekten dilin başladığı yer mi, yoksa işin içinde başka bir biyolojik numara mı var?” diye düşünebilirim.
Dışarıdan bakınca komik duruyor olabilir. Ama insan zihni böyle bir şey işte. Bazen dünyanın en gereksiz görünen sorusu, birkaç dakika sonra merak ettiğiniz en önemli konu hâline geliyor.
Dil Kökü Neresi Oluyor? Önce Temel Bilgiyi Öğrenelim
Dil kökü, adından dolayı çoğu kişinin düşündüğü gibi dilin ucunun tam tersindeki basit bir nokta değildir. Dilimizin ağız içinde görünen kısmı aslında bütün yapının sadece bir bölümüdür. Dil kökü, dilin arka tarafında, boğaza doğru uzanan ve ağız boşluğunun daha derin kısmında bulunan bölgedir.
Yani aynaya baktığınızda gördüğünüz pembe, hareketli bölüm dilin tamamı değildir. Dilin büyük bir kısmı aslında içeride saklanır. Bir bakıma dilimizin gizli hayatı vardır.
Bunu arkadaş ortamında anlatmaya kalkınca genelde şöyle bir tepki alıyorum:
— “Yani dilimizin arka tarafında gizli bir bölüm mü var?”
— “Evet.”
— “Peki neden hiç görmüyoruz?”
— “Çünkü dil de biraz özel hayatına düşkün. Her şeyini göstermiyor.”
Tabii işin şakası bir yana, dil kökü vücudumuzda önemli görevler üstlenen bir bölgedir.
Dil Kökü Tam Olarak Nerede Bulunur?
Dil kökü, dilin arka kısmında yer alır ve boğaz bölgesine yakın konumdadır. Anatomik olarak dilin hareket eden ön kısmından farklıdır. Dilin arka bölümü; yutma, konuşma ve ağız içindeki birçok hareketin düzenlenmesinde görev alır.
Dilin bu kısmı, boğazla yakın ilişki içinde çalışır. Yemek yerken, su içerken veya konuşurken farkında olmadan çok karmaşık bir sistem çalışır.
Bazen günlük hayatta vücudumuzun ne kadar büyük bir mühendislik harikası olduğunu unutuyoruz. Mesela sabah kahvaltıda simit yerken kimse durup:
“Şu an dil köküm mükemmel bir koordinasyon gösteriyor.”
diye düşünmüyor.
Ben de düşünmüyorum. Genelde düşündüğüm şey:
“Bu simidin yanında çay ikinci bardağı hak ediyor mu?”
oluyor.
Ama gerçek şu ki, biz kahvaltıya odaklanırken vücudumuz arka planda büyük bir organizasyon yürütüyor.
Dil Kökü Ne İşe Yarar?
Dil kökü birçok önemli işlemin parçasıdır. Özellikle yutma sırasında büyük görev alır. Yiyeceklerin ağızdan boğaza doğru ilerlemesinde dilin arka bölümü aktif şekilde çalışır.
Konuşma sırasında da dil kökü önemlidir. Seslerin doğru şekilde oluşmasında dilin farklı bölümleri birlikte hareket eder.
Bir düşünün, tek bir kelime söylemek için bile vücudumuzda ne kadar fazla hareket gerçekleşiyor. “Merhaba” dediğimizde sadece ağzımızı açıp kapatmıyoruz. Dil, dudaklar, çene ve boğaz birlikte çalışıyor.
Bazen arkadaşlarımla otururken bunu düşünüyorum.
Bir arkadaşım hızlı hızlı konuşuyor.
Ben:
“Sen farkında mısın, şu an dilin saniyede kaç farklı hareket yapıyor?”
diye sorsam muhtemelen bana garip garip bakar.
Muhtemelen cevap da şu olur:
“Sen yine fazla düşünmeye başladın.”
Haklı olabilir.
Dil Kökü ile Dil Ucu Aynı Şey Değildir
Dil konusunda en çok karıştırılan noktalardan biri, dil kökü ile dil ucunun aynı şey sanılmasıdır.
Dil ucu, hepimizin kolayca hareket ettirebildiği ve aynada görebildiğimiz bölümdür. Mesela sıcak bir çorba içerken yanlışlıkla yanan yer genellikle dil ucudur.
Dil kökü ise daha geride bulunan bölgedir. Ona doğrudan bakmak kolay değildir.
Bu durum biraz aile içinde en sessiz kişinin en önemli kişi çıkmasına benzer.
Dilde de durum böyle. En çok gördüğümüz bölüm dil ucu olabilir ama arka tarafta çalışan dil kökü de en az onun kadar önemlidir.
Dil Kökü Ağrısı Neden Olabilir?
Dil kökü bölgesinde zaman zaman rahatsızlık hissedilebilir. Boğaz enfeksiyonları, tahriş, ağız içindeki bazı problemler veya farklı sağlık durumları bu bölgede ağrı hissine neden olabilir.
İnsan böyle bir durumda hemen internet araştırmasına başlar.
Benim gibi fazla düşünen biriyseniz süreç genelde şöyledir:
Saat 22.00:
“Dil köküm biraz garip hissettiriyor.”
Saat 22.15:
“Acaba neden?”
Saat 22.45:
“Bütün ihtimalleri araştırdım.”
Saat 23.00:
“Aslında sadece fazla sıcak çay içmiş olabilirim.”
İnsan zihni bazen küçük bir konuyu alıp üç sezonluk dizi senaryosuna çevirebiliyor.
Elbette devam eden, şiddetli veya başka belirtilerle birlikte görülen rahatsızlıklarda bir sağlık uzmanına danışmak önemlidir.
Günlük Hayatta Dilimizi Ne Kadar Kullanıyoruz?
Dilimizi aslında inanılmaz yoğun kullanıyoruz. Konuşuyoruz, yemek yiyoruz, tad alıyoruz, mimiklerimize yardımcı oluyoruz.
Ama çoğu zaman değerini fark etmiyoruz.
Mesela telefonla uzun bir konuşma yaptıktan sonra kimse:
“Bugün dilim çok çalıştı.”
demez.
Ama gerçekten de dilimiz gün boyunca oldukça aktif bir görev yapar.
İzmir’de bir arkadaş buluşmasında sohbet uzadıkça uzar. Bir bakmışsınız iki saat boyunca konuşmuşsunuz. Eve giderken:
“Ben bugün bayağı yoruldum.”
dersiniz.
Belki de biraz diliniz yorulmuştur.
Gerçi arkadaş grubumuzda biri mutlaka çıkar:
“Senin dilin değil, dedikodu kapasiten yorulmuştur.”
der.
Haksız da sayılmaz.
Dil Kökünü Anlamak Neden Önemlidir?
Vücudumuzdaki küçük ayrıntıları öğrenmek, aslında kendimizi daha iyi tanımamızı sağlar. Dil kökü de bunun güzel örneklerinden biridir.
Günlük hayatta sürekli kullandığımız ama hiç düşünmediğimiz bir yapıdır. Konuşurken, yerken ve yutarken fark etmeden onunla birlikte çalışırız.
Bence insan vücudunun en ilginç taraflarından biri de burada ortaya çıkıyor. Büyük şeylere hayran kalıyoruz ama bazen en etkileyici detaylar küçücük yerlerde saklı oluyor.
Bir dil kökü düşünün. Gösterişli değil, kimse onu fark etmiyor, hatta çoğu kişi nerede olduğunu bile bilmiyor. Ama görev zamanı geldiğinde işini kusursuz yapıyor.
Biraz hayat gibi aslında.
Sessiz çalışan ama önemli olan şeyleri çoğu zaman sonradan fark ediyoruz.
Sonuç: Dil Kökü Küçük Bir Bölge, Büyük Bir Görev
“Dil kökü neresi oluyor?” sorusu ilk bakışta basit bir merak gibi görünse de aslında insan anatomisinin ne kadar ilginç olduğunu gösteren güzel bir sorudur.
Dil kökü, dilin arka tarafında, boğaza yakın bölümde bulunan ve yutma ile konuşma gibi önemli işlevlerde rol alan bölgedir.
Yani dilimizin sadece görünen kısmından ibaret olmadığını anlamamız gerekiyor.
Bazen aynaya bakıp dilimizi çıkarıyoruz, komik bir yüz yapıyoruz ve geçiyoruz. Ama o küçük hareketin arkasında inanılmaz bir sistem çalışıyor.
Belki de hayatın en güzel tarafı burada gizli. Her gün kullandığımız şeylerin değerini ancak biraz merak edince fark ediyoruz.
Şimdi ben bu yazıyı bitirirken muhtemelen yine aynı şeyi düşüneceğim:
“Acaba insan vücudunda daha kaç tane böyle gizli kahraman var?”
Sonra da gidip çay koyacağım.
Çünkü bazı biyolojik keşiflerin yanında İzmir’de bir bardak çayın da ayrı bir yeri var.
“Dil kökü neresi oluyor” ile ilgili bu kapsamlı rehberi tamamladık. Zot olarak daha fazlası için buradayız!